سفارش تبلیغ

ثبت شرکت
صبا

ویژهنامه هفتم آبانماه 1393، به مناسبت روز بزرگداشت کوروش بزرگ

 
 
 

زمین را منم تاج تارک نشین
ملرزان مرا تا نلرزد زمین (نظامی گنجوی)

 

ویژه‌نامه هفتم آبان‌ماه 1393، به مناسبت روز بزرگداشت کوروش بزرگ

هفتم آبان ماه روز بزرگداشتِ نمادِ  خرد، فرهنگ و وجدانِ ایرانیان، کوروش بزرگ (ذوالقرنین)، خجسته باد. کوروش بزرگ، بزرگمردی بی‌همتا که کمک به مردمان را آرمان خویش قرار داد و یاری ستمدیدگان از رفتارهای همیشگی او بود. خوشرویی و بزرگواری نیز منش‌هایی بودند که این شاه بزرگ را از خود بزرگ بینی دور داشته و فروتن می‌نمود. دنباله نوشتار

 

 

http://www.iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/14392-vijename-7-aban-1393-korosh-bozorg.html

 

به‌مناسبت هفتم آبان‌ماه، روز بزرگداشت کوروش بزرگ (7 آبان 1393) - طرح از مریم السادات موسویان
به‌مناسبت هفتم آبان‌ماه، روز بزرگداشت کوروش بزرگ (7 آبان 1393) - طرح از مریم السادات موسویان (تارنمای ایرانبوم)
 

هفتم آبان ماه روز بزرگداشتِ نمادِ خرد، فرهنگ و وجدانِ ایرانیان، کوروش بزرگ (ذوالقرنین)، خجسته باد


ویژهنامه? جشن ملی اسفندگان (سپندارمذگان) روز مهر ایرانی

 بنام خداوند جان و خرد    کزین برتر اندیشه برنگذرد

 

ویژه‌نامه? جشن ملی اسفندگان (سپندارمذگان) روز مهر ایرانی 

 پنجم اسفندماه، روز مهر ایرانی خجسته باد

 

اسفندگان روز مهر ایرانی

 

 

 

 

 اسفندگان (سپندارمذگان) روز مهر ایرانی                                       ایرانبوم

 برگه‌های شادباش (کارت تبریک) به مناسبت جشن ملی اسفندگان از رسانه‌ها - 1392

  چاپ شش برگه? شادباش به مناسبت جشن ملی اسفندگان (1390)  /  ایرانبوم

 چاپ دوازده برگه? شادباش به مناسبت جشن ملی اسفندگان (1389) - 1      /  ایرانبوم

 چاپ دوازده برگه? شادباش به مناسبت جشن ملی اسفندگان (1389) - 2 /  ایرانبوم

 جشن‌های باستانی                                                         مریم سلیمی

 آش اسفندی و جشن اسفندگان

گل پلنگ مشک، نماد جشن اسفندگان                                          شاهین سپنتا

  سخنی کوتاه درباره ی تقویم پیشین و کنونی و اختلاف آن‌ها    بهزاد فرهانیه  

  بازنگری و هماهنگی در گاه شماری سنتی زرتشتی              کوروش نیکنام

  پاسخی به اظهارنظرهای غیر علمی و احساسی دربار? زمان برگزاری جشن‌ها/علیرضا هادیان

  طرح اصلاح سالنمای زرتشتیان                                   کورش نیکنام

  گرامیداشت اسپندارمذگان، روز زن در فرهنگ ایرانی     دکتر جلیل دوستخواه

  سپندارمذگان                                                       استاد ابراهیم پورداوود

  چرا «جشن مهرگان» را نمی‌توان«جشن عشق ایرانی»نامید/آزاده احسانی چمبلی

  نظر استادان ایران‌شناس در باره زمان درست جشن اسفندگان

  اسفندگان، روز مهر ایرانی                                        شقایق فتحعلی زاده

  چرا اسفندگان "روز مهر" ایرانیست                             مهدی شمسایی

  مردگیران، جشن بهاری زنان                                     دکترجلال خالقی مطلق

  ریته سیه بانو                                                         دکترتورج پارسی

  اسفندگان، جشن بزرگداشت زن و زمین                      شقایق فتح علی زاده

   ولنتاین یا سپندارمذگان؟! بهادادن به جهانی شدن یا پاسداشت فرهنگ ملی؟! لیدا آیلار

   وقتی "سپندارمذگان" فراموش می شود و "ولنتاین" گرامی میشود       تابناک

   اسفندگان روز مهر ایرانی                                           حامد کاظم زاده

   ایرانی باشیم !                                                          لیدا آیلار

   دو گزارش از برپایی جشن اسفندگان روز مهر ایرانی -1389   عطیه پیر حیاتی

   آش اسفندی

   شادباش                                                                    دکتر ژاله آموزگار

 

 انگیره‌های برگزاری جشن‌ها                                              مازیار قویدل

 

 چند نامه شادباش (کارت تبریک) جشن اسفندگان (سپندارمذگان) 1386 و 1387      ایرانبوم+ایران یاد + آریابوم

   آهنگ اسفندگان به مناسبت جشن ملی اسفندگان 1        کارگروه اسفندگان

   سومین آهنگ اسفندگان به مناسبت جشن ملی اسفندگان         اسفندگان

   چاپ شش برگه? شادباش به مناسبت جشن ملی اسفندگان (1388)/تارنمای جشنها‌ی ایران

   تقدس سرزمین کهن و باستانی ایران زمین                      ارشام پارسی

 

 حکمت دینی و تقدّس زبان فارسی                                       نصرالله پورجوادی

  فایل شنیداری جشن اسفندگان                               سرود? بانو هما ارژنگی

 

 منم بانوی ایرانی                                                سروده‌ی بانو هما ارژنگی

 

 جشن اسفندگان                                                  سروده‌ی بانو هما ارژنگی

 

 پرونده شنیداری اسفندگان فرخنده روز بانوی ایرانی-                             بانو هما ارژنگی

  فایل شنیداری منم بانوی ایرانی                                سروده? بانو هما ارژنگی

 اسفندگان فرخنده روز بانوی ایرانی                           بانو هما ارژنگی

 

 اسفندگان، روز بزرگداشت زنان                                      شقایق فتحعلی زاده

   نگاهِی دِیگر: زن در ادبیات کهن                                 دکتر بتول فخر اسلام

   زن در شاهنامه                                         دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن

   زن در شاهنامه                                                      فرانک دوانلو

  شاهنامه آیینه? تمامْ نمای ِ ارزشهای انسانی          دکتر جلیل دوستخواه

  چهره و شخصیت زنان جنگ‌آور در حماسه های ملی     دکتر شهین سراج

  شاهنامه بزرگترین اثری است که بیشترین ارج رابه زنان گذاشته است/نیلوفر لقمان  

   واژهء زن در فرهنگ(ادب) و اندیشهء ایرانی                  دکتر فریدون جنیدی

   کتیبه‌ها درباره زنان چه می‌گویند؟                                کتایون افجه‌ای

   وضعیت اجتماعی زن در ایران باستان                          توران شهریاری

 

 زن در سنگ نوشته‌های ساسانی                                     ناهید زندی

   منزلت زن و خانواده در اندیشه علوی                        عصمت سپهری

   تنها یک زن (در شناخت یک عارف: رابعه عدویه)              سهیل محمودی

 

 رابعه عدویه؛ آغازگر عرفان عاشقانه

   به انگیز? اسفندگان روز زن و مادر در ایران باستان  توران شهریاری(بهرامی)

 همایش جشن اسفندگان روز مهر ایرانی در یکم اسفندماه 1390 برگزار شد

 جشن اسفندگان سال 1390 در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد

   گزارش همایش جشن اسفندگان سال 1388              سارا جنیدی


ویژه نامهی 21 آذر، روز نجات آذربایجان و گریز اهریمن

آذرآبادگان من، جان جانان من است(فایل‌های صوتی ویژه? روز آذربایجان) / گفتگوی دکتر هوشنگ طالع با دکتر نصرت الله جهانشاهلو افشار / قطعه‌ای از استاد شهریار با صدای شاعر- شعر آذربایجان / فایل صوتی گفتگوی استاد شهریار پیرامون آذربایجان / ریشه‌های ژرف پارسی در ارسباران /  21 آذر ماه سالروز نجات آذربایجان / گفتگو با دکتر حمید احمدى و استاد کاوه بیات درباره اسناد تازه فرقه دموکرات /  کتاب آذری یا زبان باستان آذربایجان /  آذربایجان در روزگار باستان / زبان دیرین آذربایجان /  فهرست نامه پژوهش های زبان دیرینه آذربایجان /  زبان آذری، یا زبان باستان آذربایگان  زبان آذربایجان - دکتر منوچهر مرتضوی / یک سند مهم در باب زبان آذری عباس اقبال آشتیانی / نگاه تاریخی به واژه‌های باستانی فرهنگ جغرافیای آذربایجان /  اسنادی نو در رابطه با تغییر زبان در آذربایجان: صریح‌الملک گنجینه‌ای از نامهای جغرافیایی آذربایجان / ملاحظاتی درباره‌ی زبان کهن آذربایجان / ملاحظاتی درباره زبان آذری / زبان آذربایجان - محمدرضا شعار /  گویش کرینگان (تاتی) / پژوهش‌های معاصران در زبان آذربایجان / آذربایجان در موج‌خیز تاریخ / چگونگی راه یافتن زبان ترکی به آذربایجان / تاریخ زبان دری در آذربایجان / تذکره شعرای اران و شروان و آذربایجان / هویت بارز ایرانی در زبان ‎آذری / نام آذربایجان /  حدود و ثغور مرزهای آذربایجان در دوران باستان /  حدود و ثغور آذربایجان در دور? اسلامی /  تـاریخ مختصر و وجه تسمیه آذربایجان / زبان مـردم آتورپاتکان، زبان ایرانی بوده است /  مـردم و زبان باستان آذربایگان / نام? امیل بئر دربار? لهجه‌های آذری / آذری، یا زبان باستان آذربایگان - علامه محمد قزوینی / ملاحظاتی دربار? زبان محاوره آذربایجان / پیشینه، زبان و فرهنگ آذربایجان از زبان خودی و بیگانه / آذربایجان و دین و زبان آن / بررسی روند جایگزینی زبان آذری کنونی به جای «‌‌آذری مادی» آذربایگانی چطور ترک زبان شد / تور و ترک - توران و ترکان / سخنی در پیرامون آذربایگان - عنایت‌الله رضا / یاد آذربایجان و زبانش / حدود تاریخی آذربایجان - محمد جواد مشکور / نخستین سند ادبی ارتباط آذربایجان و شاهنامه / ایران ِ مظلوم / ترا که خانه... - سعیدی سیرجانی / ختنه? آذربایجان /  آذربایجان و کردستان دو عضو جدانشدنی از پیکر ایران / ریشه و تبار مردم آذربایجان / تاریخچ? آذرپادگان و مردمان آذربایجان /  ظهور و سقوط فرقه‌ی دموکرات آذربایجان /  21 آذر به انگیز? شصت و پنجمین سالگرد روز نجات آذربایجان (روز گریز اهریمن) / شصت و پنجمین سالگشت گریز اهریمن از میهن / گفتگوی دکتر حمید احمدی پیرامون 21 آذر سالروز آزادسازی آذربایجان / دو روز آخر کار فرقه و دموکرات /  پایان کار فرقه دموکرات /  یادی از شادروان ابوالحسن خان اقبال آذر /  سنی گتیرن، سنه دییر: گت (آن که تو را آورد، به تو می‌گوید: برو) /  ظهور و سقوط فرقه دموکرات از 21 آذر 1324 تا 21 آذر 1325 /  آذربایجان در سال‎های 1325 ، 1324 /  سندهای تازه، پیرامون دخالت آشکار اتحاد شوروی در ایجاد فرقه? دموکرات در آذربایجان و جمهوری مهاباد / کالبدشکافی تسلیم شدن قاضی محمد و چرایی و چگونگی آن.  دنباله نوشتار


خبرهای میراث فرهنگی و طبیعی از رسانهها - 10 تیرماه 1391

دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران - خبرهای میراث فرهنگی و طبیعی از رسانه‌ها - 10 تیرماه 1391

 

مصدق و نفت در بافتار جهانی

 

ساز مشقی!
در گذشته نوازندگان زبردست با خوانندگانی به اجرا می‌پرداختند که با نوای سازشان برابری کنند. به راه دور نمی‌رویم. استادانی چون حسن کسایی و جلیل شهناز با اینکه آوای خوبی داشتند هرگز نخواستند که هم بنوازند و هم بخوانند، زیرا نیک می‌دانستند که آوایشان با نوازندگی‌شان یکسان نیست. آنان ادیب خوانساری، نادر گلچین، ایرج و خوانندگانی در این سطح را هم‌پایه خود می‌دانستند. دنباله نوشتار


نمایشنامه - آذربایگانی چطور ترک زبان شد

 

با چهار امضا هویدا را به دلیل دست کشیدن از بحرین استیضاح کردیم

حتی در زمان جنگ های هرات هم وقتی محمد شاه در کنار هرات اردو زده بود، سفیر انگلیس نزد میرزا آقاسی آمد و مسائلی راجع به بحرین مطرح کرد. میرزا آقاسی حرف های سفیر انگلیس را رد می کند و دستور می دهد نقشه های دریاداری دولت بریتانیا را بیاورند و نشان می دهد که در همان نقشه ها هم همواره بحرین را به رنگ سرزمین های خاک ایران کشیده بودند. میرزا آقاسی به سفیر انگلیس می گوید می توانیم به بحرین برویم و از مردم بحرین بپرسیم دوست دارند با ما زندگی کنند یا با شما. سفیر انگلیس هم می دانست که جواب مردم بحرین چه خواهد بود و مسئله منتفی شد. دنباله نوشتار



حسن کسایی ...استاد استادان
استاد حسن کسایی چنان با این ساز درآمیخته بود که انگشت در دهان می‌گذاشت و نی می‌نواخت، یا کاغذی را لوله می‌کرد و در برابر چشمان شگفت زده هزاران تن نواهای زیبا و دل نشین از آن به گوش جان می‌رسانید. کاری که تا کنون از نی نواز دیگری دیده یا شنیده نشده است. دنباله نوشتار

(تصاویر) آلبوم خاطرات استاد حسن کسایی

بشنو از نی ... خشت اول


تجاوز شهرداری به حریم خانه‌ ـ موزه‌ی شهردار عهد ناصری
شهرداری منطقه 11 با دادن مجوز به یک ساختمان مسکونی شش طبقه در کنار خانه ـ موزه‌ی مقدم حریم این خانه‌ ـ موزه‌ی برجسته را، که دست‌کم نیم‌قرن پیش گرانترین خانه‌ ـ موزه‌ی جهان بوده است، شکست. دنباله نوشتار

گفتگو دبیر کمیته پیگیری خانه‌های تاریخی شهر تهران و مدیریت بافت تاریخی شهرداری تهران در برنامه پیدا و پنهان رادیو گفتگو


درباره مواضع و سخنان آقای رضا قاسمی، دیپلمات بازنشسته


سفر به روستای صخره‌ای کندوان
درست گفته‌اند که «مسافرت با قطار را باید ترجیح دهیم» مسافرت‌های هوایی این روزها واقعا دل شیر می‌خواهد و پول کلان و کسانی که با اتوبوس هم سفر کرده‌اند خوب می‌دانند که بیشتر از شش هفت ساعت نشستن روی صندلی بسیار خسته کننده است، ما هم سفرمان را از راه آهن تهران بزرگ به سمت تبریز آذربایجان آغازیدیم.
دنباله نوشتار

گزارش تصویری روستای کندوان - 1

گزارش تصویری روستای کندوان - 2

 

دشت‌های شقایق در انتظار حامیان طبیعت

هر ساله در نیمه دوم فصل بهار با شکوفایی گل‌های شقایق در دشت‌های دامنه قله دماوند و دشت لار، این دشت شقایق میزبان هزاران گردشگر و مسافر می‌شود که برای تماشای این دشت زیبا سفر می‌کنند، اما برخی از این مسافران با رعایت نکردن رسم مهمانی موجبات تخریب و نابودی این دشت زیبا را فراهم می‌آورند که برای رفع این مشکل چاره‌ای نیست جز اینکه نهادهای دولتی، سازمان‌های مردم‌نهاد و افراد بومی به کمک هم آمده و با هم‌اندیشی جهت رفع این معضل اقدامی انجام دهند. دنباله نوشتار

برنامه نگهبانی از دشت‌های شقایق دماوند و لار

گزارش تصویری از دشت شقایق دماوند - 1

گزارش تصویری از دشت شقایق دماوند - 2

برنامه جمعه‌ها؛ پاسداری از چشم اندازهای طبیعی البرز - نگهبانان داوطلب، دشت شقایق دماوند را محافظت می‌کنند

در نخستین همایش ملی دماوند عنوان شد - کهرم: با صعودهای چند هزار نفری بلای جان دماوند شده‌ایم

استاد شکوری؛ نابغه‌‌ تاجیک که به ایران عشق می‌ورزد

 

قطع درختان جنگل ابر، از انکار تا اعلام رسمی قطع 465 اصله درخت/اعتراضات همچنان ادامه دارد

جنگل ابر از قدیمی‌ترین جنگل‌های هیرکانی و مربوط به دوره سوم زمین‌شناسی است که با 35 هزار هکتار وسعت در 50 کیلومتری شمال شرق شاهرود در مجاورت روستای ابر واقع شده است. دنباله نوشتار

  

در ستایش حفظ جنگل ابر - مهار ریزگرد‌های عربی پیشکش؛ جنگل‌ها را بیابان نکنید

با اعلام موافقت دوباره سازمان محیط زیست - ماشین آلات راهسازی خواب جنگل ابر را آشفته می‌کنند

قطع شبانه چهار هزار درخت با ارزش در مسیر جاده ابر

 

 گزارش تحلیلی از پدیده ریزگردها

بررسی ورود پدیده ریزگردها به کشور نشان می‌دهد که نه تنها این پدیده طبیعی نیست، بلکه سیاست سدسازی کشورها دلیل اصلی این پدیده مخرب به شمار می‌رود. پدیده ریزگردها و آلودگی هوای ناشی از آن که در سال های اخیر بیش از پیش افزایش یافته و نزدیک به 23 استان کشور را تحت تاثیر قرار داده است، با فرارسیدن فصل گرما و کاهش میزان بارندگی ضمن تهدید سلامتی ساکنان شهرهای آلوده به گرد و غبار؛ سبب ایجاد اخلال در زندگی آنها نیز شده است. دنباله نوشتار
 

23 استان کشور در معرض گرد و غبار

ریزگردها و افزایش مهاجرت

به بهانه یک پدیده تکراری - وقتی غبارها راه نفس را می بندند!

جولان ریزگردها در آسمان فارس - وسعت دید در شیراز به 800 متر رسید

ریزگردها 107 باکتری و 106 قارچ دارند

تصاویر: آسمان غبارآلود اهواز

آلودگی 30 برابر حد مجاز؛ رنگ پریدگی آسمان پلدختر در هجوم ریزگردها - این عذاب را پایانی نیست!

 

جلوی سدسازی را نگیرید تالاب‌ها خشک می‌شوند

تالاب‌های داخلی منشا ایجاد گرد و غبار شده‌اند - بحران گرد و غبار، نتیجه خشک شدن تالاب های گندمان و سولگان

 

 

چرا به فردوسی حکیم می‌گوییم؟

در شاهنامه، خرد و خردورزی منشاء تمام پیروزی‌ها، پیشرفت‌ها و نیکی‌هاست و در مقابل، شکست‌ها، پسرفت‌ها و غم‌ها حاصل نبود این گوهر ارزشمند است. از این روست که حکیم ابوالقاسم فردوسی در دیباچه و تمامی داستان های شاهنامه، خرد این ودیعه الهی را می ستاید و بر خردورزی تاکید می ورزد. برای واکاوی مفهوم حکمت و خرد در شاهنامه و چرایی حکیم نامیده شدن فردوسی، به سراغ استادی فرهیخته در عرصه ادبیات، حکمت و فلسفه رفتیم تا با تلمذ در محضرشان از خردنامه فردوسی نصیبی بریم. دنباله نوشتار

 

گزارش درسگفتار استاد دکتر اصغر دادبه درباره نظامی

مجموعه درسگفتارهای" درباره نظامی" با عنوان" نظامی، سخنگوی بزرگ فرهنگ ایران "با سخنرانی استاد دکتر اصغر دادبه در شهر کتاب برگزار شده است.جلسه دوم و سوم این درسگفتارها روزهای چهارشنبه 23و 30تیر (ساعت 17) در محل مرکز فرهنگی موسسه شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار گردید. دنباله نوشتار

بحث‌های کلامی در مثنوی‌های نظامی

حکمت نظامی ادامه حکمت فردوسی است

نظامی و حکمت ایرانی

اینجا که ایستاده‌ایم... جای ما نیست

می‌توان با مولوی به گفتگوی فرهنگ‌ها اندیشید

حافظ و حقوق بشر

برای حافظ‌شناس بزرگ روزگار ما - برگ‌هایی پربار اما مغفول چهره

 مسجد جامع اصفهان به میراث جهانی پیوست

 

جاده چهاربانده، آینده جهانی شدن بیشاپور را تهدید می‌کند

ایران؛ بهشت اسباب‌بازی‌های خارجی!

میراث فرهنگی در 7 روز؛ دو پرونده میراثی زیر ذره بین یونسکو

پرواز فلامینگوها بر فراز دریاچه ارومیه - حیات دوباره در دریاچه

میراث در هفته ای که گذشت - تلاش برای ثبت آثار در میراث جهانی تا عبور مترو از آثار ثبت شده جهانی!


شماره 71 ماهنامه خواندنی منتشر شد

ماهنامه خواندنی شماره 71

شماره 71 ماهنامه خواندنی منتشر شد. ماهنامه خواندنی، مجله‌ای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، پژوهشی، خبری است. شمار رویه‌های آن 52 صفحه است.
سال دهم، شماره 71، اردیبهشت و خرداد 1391.
قیمت: 15000 ریال

تاریخ انتشار: 4/3/1391
تلفن: 88810042 (021)

در این شماره می‌خوانید:

 

 

29خرداد - روز ملی ایرانی، برای کارگر ایرانی

 

4 / با حکم محتوم تاریخ نشاید جنگیدن - یادداشت مدیر مسئول


                  اجتماعی  /  سیاسی


5 /      آذر 36 بحرین در تهران مصور

5/      لقمه? گلوگیر بحرین برای آل سعود

6/    شما همان جای پا هستید، ما همان کوه استواریم 

8 /    از تحریم نفتی، تا تحریم کنندگان 

9 /  سه انتخاب سرنوشت‌ساز

10/     طالبان : بهانه? یورش به افغانستان و ادامه اشغال افغانستان

12/    از قرارداد دوراند تا پیمان راهبردی

13/     تجزیه در تجزیه

15/      نه ! ملت ایران به کسی بدهکار نیست

15/   توارد، انتحال، سرقت...و وقاحت

16/    حکومت ترکیه به دستور واشنگتن ایران را نشانه گرفت

18/    رسانه‌ها در مالکیت و کنترل سرمایه سالاران و جنگ افروزان

20 /    یکسان‌سازی کشورها و جامعه‌ها

24 /    شهرداری هم به تولید ملی کمک کند

25 /    آیا بشر منقرض می‌شود؟

26 /     نوشتارهای خوانندگان

29 /    از اینجا و از آنجا

32 /    ورزش منهای فوتبال 

 

        اقتصادی


34/     این است ریشه? واقعی بحران‌های اقتصادی جهان 

36/    نفت و جمعیت   

38/   تنظیم بازارها و مبارزه با گرانی و گرانفروشی از حرف تا عمل
 


          فرهنگی

39/     آقای رییس جمهور خلاف به عرض‌تان رسانیده‌اند

40/    از قلعه? ضحاک شرقی تا قلعه? ضحاک غربی

41/     زیان‌رسانی به فرهنگ ملی 

42/      سینما عصر پرتنش

44/      تاجیکستان در بازدید نوروزی

46/      هوشنگ در تاریخ  

48/     در آیینه? تاریخ

49/      کاریکلماتور

49/       ضرب المثل یا گزیده‌گویی 

 50/      واژگان فارسی را به کار گیریم

 

 

خواندنی را می‌توان از کتاب فروشی بلخ (تهران - بلوار کشاورز - روبه روی پارک لاله - خیابان جلالیه - شماره 12 - تلفن 88951312) و دکه‌های روزنامه فروشی تهیه کرد.
هم‌چنین برای مشترک شدن سالانه می‌توانید (12000 تومان با پست عادی)، (15000 تومان با پست سفارسی) را به یکی ازحساب‌های زیر واریز فرمایید:
سیبا بانک ملی ایران - شعبه خردمند جنوبی 0302619615004
جام بانک ملت - شعبه حردمند شمالی    74218665/88

و رسید بانک را همراه با اطلاعاتِ زیر به نشانی: «تهران - صندوق پستی 1155 - 15745 ماهنامه خواندنی و یا دورنگار 88847904 - 021 ارسال نمایید.
اطلاعاتِ مورد نیاز: نام و نام خانوادگی/ پیشه (شغل)/ تحصیلات/ نشانی دقیق و کامل/ کدپستی/ تلفن/ رایانامه (ای‌میل)/ آغاز اشتراک از شماره…

لازم به توضیح است دانش‌آموزان، دانشجویان، فرهنگیان و استادان دانشگاه از 30 درصد تخفیف بهره‌مند خواهند شد. در ضمن کسانی‌که از طریق رایانامه (rayanameh@iranboom.ir) اقدام کنند از تخفیفی 20 درصدی برای اشتراک خواندنی بهره‌مند می‌شوند.

گفتنی است: دوره ماهنامه خواندنی شماره‌های 1 تا 66 در چهار جلد در شمارگان محدود می‌باشد. تلفن تماس: 88810042 دورنگار: 88847904، همراه: 09121341638


راه اندازی دو تارنما در حوزهی ایرانشناسی

تارنمای ایران‌بوم  (که به کیستی و چیستی ایرانیان می‌پردازد) و تارنمای جشن‌های ایرانی راه‌اندازی شد.

تارنگار تاریخ و ادبیات ایران زمین از این پس به روز نخواهد شد.

نوشتارهای تاریخ و ادبیات ایران زمین را از این پس در تارنماهای یادشده دنبال کنید.

پاینده فر و فرهنگ ایران

بدرود

http://www.iranboom.ir

http://www.iranboom.info

 


نشریهی الکترونیکی دیدهبان ایران 6

نشریه‌ی الکترونیکی دیده‌بان ایران 6

 
 
 

سفره هفت سین
 

برای دریافت نشریه الکترونیکی دیده‌بان ایران بصورت

PDF

اینجا

 را تقه بزنید. (1000 کیلوبایت)
برای دریافت نشریه الکترونیکی دیده‌بان ایران بصورت فشرده (ZIP)

اینجا

را تقه بزنید.( 900 کیلوبایت)

در این شماره می خوانید:

سرآغاز
گنجینه ی زبان و ادب پارسی وهویت ملی ایرانیان
عجم زنده کردم بدین پارسی(دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن)
شاهنامه نبود، زبان فارسی از بین می رفت
هفت ویژگی فردوسی
پیام شاهنامه: اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک(دکتر جلیل دوستخواه)
فردوسی و اهمیت شاهنامه(محمدعلی فروغی)
چگونه از کیان میهن‌مان پاسداری کنیم؟
نامه سرگشاده
بحرین و مسأله‌ی بحرین(دکتر هوشنگ طالع)
جایگاه نام خلیج فارس در تاریخ(رضا نیک‌پور)
خویشکاری ما ایرانیان
جایگاه راهبردی جزیره‌های سه گانه
زینهار در مورد داد و ستد با منافع ملی ایرانیان
درباره‌ی کشورک‌های خلیج فارس
بیانیه‌ی مشترک دیده‌بان خلیج فارس و دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران
خلیج فارس قلب کشور ماست(دکتر رزاییان)
نبرد مقدس، ریشه‌ها و حماسه‌ها(مهدی شمسایی)
پایگاه تاریخ و تمدن ایران بزرگ
مرکز مطالعات خلیج فارس
معرفی کتاب نام خلیج‌فارس
معرفی کتاب دفاع از نام خلیج فارس
معرفی کتاب نارسیده ترنج
معرفی شاهنامه ویرایش فریدون جنیدی:
معرفی کتاب گزند باد
معرفی کتاب داستان رستم پهلوان
بیانیه درباره‌ی سرقت نقش‌برجسته از تخت جمشید
بیانیة شمارة 6 اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویان باستان‌شناسی دانشگاه‌های کشور
معرفی شماره 2 فصل‌نامه‌ی فروزش

 

پاینده ایران


جشن نوروز جمشیدی خجسته باد

جشن نوروز جمشیدی خجسته باد
ویژه‌نامه‌ی نوروز1388
خورشیدی
 
 
 

جشن نوروز
جمشیدی خجسته باد

 

سفره هفت سین
 

سـر سـال نو هرمز
فـرودیـن             بر آسوده از رنج تن، دل زکین

به جمشید بر، گوهر
افشاندند             مر آن روز را روز نو خواندند

 

 نوروز این یادگار نیاکان؛ یادگار جمشید برهمه‌ی ایرانیان خجسته و فرخنده باد

برای
دریافت نشریه الکترونیکی نوروز بصورت
PDF اینجا

 را تقه بزنید. (825 کیلوبایت)
برای
دریافت نشریه الکترونیکی نوروز بصورت فشرده
(ZIP) اینجا را تقه
بزنید.( 785 کیلوبایت)

 

 29 اسفند سالروز ملی شدن صنعت نفت خجسته باد

 

پاینده ایران

ویژه‌نامه‌ی نوروز1388
خورشیدی


جشن ملی اسفندگان بر ملت بزرگوار ایران همایون باد

 

 پیشگفتار، پیشکش به عاشق ترین مادر: ایران                                 فرشید ابراهیمی
 درآمدی بر کتابشناسی زن در ایران                                               فرشید ابراهیمی
 گرامیداشت اسپندارمذگان، روز زن در فرهنگ ایرانی                          دکتر جلیل دوستخواه
 مردگیران، جشن بهاری زنان                                                       دکترجلال خالقی مطلق
 ریته سیه بانو                                                                            دکترتورج پارسی
 نگاهِی دِیگر: زن در ادبیات کهن                                                    دکتر بتول فخر اسلام
 زن در شاهنامه                                                            دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن
 زمان درست جشن اسفندگان                                                خبرگزاری میراث فرهنگی
 زن در شاهنامه                                                                              فرانک دوانلو
 شاهنامه آیینه ی تمامْ نمای ِ ارزشهای انسانی                             دکتر جلیل دوستخواه
 چهره و شخصیت زنان جنگآور در حماسه های ملی                         دکتر شهین سراج
 شاهنامه بزرگترین اثری است که بیشترین ارج را به زنان گذاشته است       نیلوفر لقمان  
 زن در ادبیات ایران باستان                                                             نوشین شاهرخی  
 اسفندگان، بزرگداشت مادران                                                         موبد کوروش نیکنام
 واژهء زن در فرهنگ(ادب) و اندیشهء ایرانی                              دکتر فریدون جنیدی
 کتیبه‌ها درباره زنان چه می‌گویند؟                                                  کتایون افجه‌ای
 زن در اوستا                                                                            دکتر داریوش جهانیان
 منزلت زن و خانواده در اندیشه علوی                                            عصمت سپهری
 اساطیر ایرانی و نقش آن در شکل گیری هویت زنانه      فرزانه سجادپور ، ابراهیم جمالی
 اسفندگان، جشن بزرگداشت زن و زمین                                         شقایق فتح علی زاده
 اسفندگان یا والنتاین؟                                                               نیلوفر احمدپور
 فروغ زنی که به زمان رسید                                                        زهرا الماسی+کوروش آریانا
 قمرالملوک وزیری (بزرگترین خواننده ی زن ایران)                                زهرا الماسی
 تنها یک زن (در شناخت یک عارف: رابعه عدویه)                                 سهیل محمودی
 ولنتاین یا سپندارمذگان؟! بهادادن به جهانی شدن یا پاسداشت خرده فرهنگ های ملی؟! لیدا آیلار
 جشن سپندارمذ (اسفندگان)                                                     دانیال. پ
 اسفندگان، جشن زن و روز مزدبگیران                                           مازیار قویدل
 انگیره‌های برگزاری جشن ها                                                     مازیار قویدل
 روز ملی زن                                                                           دکتر شاهین سپنتا
 ایرانی باشیم !                                                                        لیدا آیلار
(بهرامی)
 شادباش                                                                                دکتر ژاله آموزگار
 تقدس سرزمین کهن و باستانی ایران زمین                                    ارشام پارسی

پیش گفتار
پیشکش به عاشق ترین مادر: ایران

چو ایران نباشد تن من مباد(سخن سردبیر)
فرشید ابراهیمی
Khorshid.iran@gmail.com

زنانشان چنین‏اند ایرانیان
چگونند گردان و جنگاوران؟
(فردوسی)
«فروهرهای زنان پاکدین همه‏ی
سرزمین ها را می‏ستاییم»
بار دیگر آمده‏ایم تا نوایی دلاویز را از ساز خوش آهنگ آیین های ایرانی برآریم و سرود پیوندهای دیرینه و چکامه‏ی مهر به مام میهن را سر دهیم که از فراسوی هزاره ها از غم شکستن فرزندانش، خونین جگر گشته و آغوش گلگونش نیز کفن هزاران سرباز جان فشانده در راه مادر  . . . .
این اوراق پیشکشی است به تمامی دوشیزگان و بانوان فرهیخته‏ی ایرانی که به فرزندان امروز و آینده‏ی این بوم و بر، آموزه ی جوانمردی و ایمان می‏آموزند.
***
پیشکش به بانوان پژوهشگر :
ژاله آموزگار، کتایون مزداپور، مهشید میرفخرایی، زهره زرشناس، رقیه بهزادی، بدرالزمان قریب، شهلا لاهیجی، مهرانگیز کار، شیرین بیانی، پوران فرخزاد، توران شهریاری،  و شیرین عبادی.
پیشکش به روان درخشنده‏ی شیرزنان اندیشه ورز :
فروغ فرخزاد، پروین اعتصامی، قمرالملوک وزیری، ملکه ملک زاده بیانی(باستان شناس)
***
و پیکش به روان و فروهر تابناک نیاکان :
فرانک(مادر فریدون)، شهرناز و ارنواز(خواهران جمشید)
تهمینه(همسر رستم، مادر سهراب)، رودابه(همسر زال، مادر رستم)
فرنگیس و منیژه(دختران افراسیاب)، گردآفرید(دختر هژیر)، بانوگشسب(دختر رستم)، پوروچیستا(= پئوروچیستا=(دارنده‏ی) بسیار دانش، پُر دانش – نام دختر اشوزرتشت)، گردویه، کتایون(دختر امپراتور روم – همسر گشتاسب شاه)، همای چهرآزاد
به روان درخشنده‏ی :
ملکه دینک، ملکه پوران دخت، ملکه آذرمی‏دخت، ملکه آتوسا(= هئوتسیا)، ملکه کاساندان(همسر کوروش)، ملکه رودومنا(دختر کوروش)، ملکه روشنک(= رئوخشنه = روکسانا)، ملکه پاری‏زاتیس (= پری زاد)، ملکه پانته آ، ملکه آرتمیس(نخستین زن دریاسالار)
***
و درود بر یک آه هزار ساله،
که از نهاد یک بانوی دردمند برآمد
و از لرزشش، کاخ ستم فرو ریخت :
زینب (س)
و مادرش، بانویی شگفت انگیز :
فاطمه‏ی زهرا(س)
***
پیشکش به روان دردآلود و چهره‏ی
خونین دختری که در بامداد یک حقیقت،
شامگاه تنش را درهم دریدند.
به آن جان باخته ی معصوم
که نامردان از نامش می هراسند :
«غزاله علی زاده»(نویسنده)
***
پیشکش بر روان تابناک و مینوی مهر تمامی زنان بی همتای ایران که در کنار مرد ایرانی در روند هزاره ها بر این کهن بوم زیستند، ستم ها را تاب آوردند، بر خود بالیدند و زایندگی و بالندگی را به ما آموختند: 
آن چه را مردان شرف کردند نام
معنی‏اش یک حرف باشد والسلام
این شرف تعظیم ناموس «زن» است
آن که دل را جان و جان را مأمن است
جوهر شمشیر مرد است این شرف
آزمون صد نبرد است این شرف
«عصر ما این رشته‏ی قدسی گسیخت
این شراب ذوق را بر خاک ریخت»(استاد خلیل ا... خلیلی)
سپندگاه، سپند باد.
ایدون باد
     

 


نقدی بر یادداشت دکتر پیروز مجتهدزاده

برگرفته از دیده بان دریای مازندران

http://www.maaz.ir/images/Image/didban1.jpg

نقدی بر یادداشت دکتر پیروز مجتهدزاده
با حساسیت افکار عمومی، هم‌چون گذشته

کماکان حق 50 درصدی ایران در دریای مازندران محفوظ است

 
بر خلاف شایعه‌هایی که مبنی بر از دست رفتن حقوق ملت ایران در دریای مازندران پراکنده شده است و برخی ایران‌دوستان، ناآگاهانه بر آن دامن می‌زنند باید تأکید شود که هنوز هیچ قراردادی که هر پنج همسایه‌ی آبی در آن دریا، بر روی آن توافق داشته باشند درباره‌ی وضعیت رژیم حقوقی دریای مازندران بسته نشده است.

گفتنی است پس از انتشار گسترده‌ی کتابچه‌های پژوهشی، برگه‌های اطلاع‌رسانی، مقاله‌های علمی و بیانیه‌های احزاب ‌و برگزاری همایش‌هایی در زمینه‌ی رژیم حقوقی دریای مازندران و سهم ایران در این دریا (دریاچه) که با حساسیت بالای افکار عمومی همراه بود، سرانجام پس از رفع تردیدها، وزارت امور خارجه به روشنی اعلام کرد که: «معاهدات 1921 و 1940، مبنای رژیم حقوقی در خزر [مازندران] است» (کیهان 28 فروردین 1387- رویه‌ی نخست) و منوچهر متکی، وزیر امور خارجه‌ی جمهوری اسلامی ایران، در بیست‌ونهمین اجلاس گروه کاری تدوین رژیم حقوقی دریای خزر [مازندران] گفت: «هرگونه توافق در خصوص دریای خزر بایستی با توجه به پیشینه‌ی قراردادهای موجود (1921 و 1940) و بر اساس اصول هم‌جواری و مودّت صورت گیرد». وی افزود: «توافقات ایران و شوروی به عنوان همسایگان دیرین این دریا بالاخص مفاد راجع به دریای خزر مندرج در دو قرارداد بازرگانی و کشتی‌رانی و عهدنامه‌ی مودّت که مؤلفه‌های نظام حقوقی حاکم بر این دریا را از نیمه‌ی اول قرن بیستم تا کنون تشکیل داده‌اند، کار را برای تشکیل این نظام و روزآمد کردن، هموار کرده است»(همان).
اما دو قرارداد مورد اشاره‌ی وزیر امور خارجه چه می‌گویند.
پیش از تحمیل دو قرارداد گلستان (1813م.) و ترکمانچای (1828 م.) بر دولت و ملت ایران، دولت و ملت ایران در دریای مازندران با هیچ نهاد یا دولت معرضی روبه‌رو نبودند، اما در اثر تحمیل قرارداد گلستان، حقوق تاریخی ملت ایران خدشه‌دار شد و حق ملت ایران در داشتن نیروی دریایی در این دریا از میان رفت.
در فصل پنجم قرارداد گلستان و نیز فصل هشتم قرارداد ترکمانچای آمده بود: «...غیر از دولت روس، دولت دیگری حق نخواهد داشت که سفاین جنگی در دریای خزر داشته باشد». بدین‌سان، بر اثر تحمیل دو قرارداد مزبور، دولت روسیه‌ی تزاری، از حق انحصاری داشتن نیروی دریایی در دریای مازندران بهره‌مند و کرانه‌ی غربی این دریا را نیز متصرف شد.
در اثر تحمیل قرارداد آخال به ایران از سوی روسیه‌ی تزاری (1881م.)، دولت ایران از حقوق خود بر سرزمین‌های خوارزم و فرارود چشم‌پوشی کرد و بدین‌سان کرانه‌های خاوری دریای مازندران نیز به دست روس‌ها افتاد.
به دنبال سرنگونی حکومت تزاری در اثر کودتای بلشویکی در هفتم نوامبر 1917 م.، روس‌ها با اشغال بخش‌هایی از ایران، گلوله‌باران کردن بندرها و... در پی آن برآمدند تا ارثیه‌ی خونین تزارها را به خود منتقل کنند. سرانجام روز 13 دسامبر 1921 (23 آذرماه 1300) ایران زیر فشار خردکننده‌ی بلشویک‌ها تن به امضای قرارداد 1921 (قرارداد مودّت) داد. بر پایه‌ی این قرارداد، سرزمین‌هایی را که حکومت تزاری با جبر و زور از ایران گرفته بود، به حکومت بلشویکی منتقل شد، اما در این میان حقوق دولت ایران در دریای مازندران ترمیم شد و ایران حقوق برابر با اتحاد شوروی را در این دریا به دست آورد.
فصل یازدهم عهدنامه‌ی 1921 می‌گوید: «نظر به این‌که مطابق اصول بیان‌شده در فصل اول این عهدنامه، عهدنامه‌ی منعقده در 10 فوریه 1928 بین ایران و روسیه در ترکمانچای نیز که فصل 8 آن حق داشتن بحریه را در بحر خزر از ایران سلب نموده بود، از درجه‌ی اعتبار ساقط است، مع‌هذا طرفین متعاهدین رضایت می‌‌دهند که از زمان امضای این معاهده هر دو بالسویه حق کشتی‌رانی آزاد در زیر بیرق‌های خود در بحر خزر داشته باشند».
از سوی دیگر، بر پایه‌ی قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی میان ایران و شوروی که در 25 مارس 1940 (پنجم فروردین 1319) بسته شد، دو دولت از حقوق برابر و انحصاری در دریای مازندران از نظر کشتی‌رانی (ماده‌ی 13) و نیز از منابع طبیعی (بند 4 ماده‌ی 12)، به گونه‌ی روشن و غیر قابل تعبیر و تفسیر بهره‌مند شدند.
در ماده‌ی 13 قرارداد اشاره‌شده است: «طرفین متعاهدین بر طبق اصولی که در عهدنامه‌ی مورخ 6 فوریه 1921 بین ایران و جمهوری متحد سوسیالیستی شوروی اعلام گردیده است موافقت دارند که در تمام دریای خزر کشتی‌هایی جز کشتی‌های متعلق به ایران یا اتحاد شوروی سوسیالیستی و یا متعلق به اتباع و بنگاه‌های بازرگانی و حمل‌ونقل کشوری یکی از طرفین متعاهدین که زیر پرچم ایران یا پرچم اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سیر می‌نمایند، نمی‌تواند وجود داشته باشد».
البته منظور از کشتی‌ها، عبارت است از کشتی‌های بازرگانی و جنگی - زیرا در این مورد هیچ اشاره‌ای به نوع کشتی به عمل نیامده است - و کشتی‌هایی متعلق به ایران یا اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و یا کشتی‌های زیر پرچم آن دو.
بند 14 ماده‌ی 12 مقرر می‌دارد: «هر یک از طرفین متعاهدین، ماهی‌گیری را در سواحل خود در حد 10 مایل دریایی به کشتی‌های خود اختصاص داده و این حق را برای خود محفوظ می‌دارد...».
این بند تصریح دارد که طرفین متعاهدین (ایران و شوروی) در خارج از 10 مایل ساحلی هر دو یک‌سان می‌توانند از منابع آبزیان بهره گیرند و این حق به زیر آب‌ها یعنی بستر و زیربستر نیز تسری دارد.
افزون بر آن در همان روزِ امضای قرارداد (5 فروردین 1319 برابر با 25 مارس 1940)، سفیر کبیر دولت اتحاد جماهیر شوروی در تهران که قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی را از سوی دولت خود امضا کرده است در نامه‌ای به وزیر امور خارجه می‌نویسد: «با نهایت توقیر مراتب زیر را باستحضار آن جناب می‌رساند: ... نظر به این‌که دریای خزر که طرفین متعاهدین، آن را دریای ایران و شوروی می‌دانند...».
همان روز در پاسخ، وزیر خارجه ایران به «ماتوی فیلیمونو» سفیر کبیر شوروی در ایران می‌نویسد: «با کمال توقیر وصول نامه‌ی مورخ 25 مارس 1940 آن جناب را که مضمون ذیل است تأیید می‌نمایم... دریای خزر که طرفین متعاهدین، آن را دریای ایران و شوروی می‌دانند...».
با توجه به دو قرارداد 1921 و 1940 و نیز نامه‌های پیوست قرارداد 1940 (نامه سفیر کبیر شوروی در تهران به وزیر امور خارجه‌ی ایران و پاسخ وزیر امور خارجه‌ی ایران به سفیر کبیر شوروی)، روشن و مسلم است که:
دریای مازندران یک دریای بسته است (دریای ایران و شوروی)؛
این دریا در ید مالکیت و حاکمیت برابر دو دولت ایران و شوروی قرار دارد؛
از آن‌جا که تحدید حدود میان ایران و شوروی در دریای ایران و شوروی انجام نگرفته، مالکیت و حاکمیت بالسوبه‌ی دو دولت بر آن به‌گونه‌ی مشاع است.
برای تأکید بر این امر که دریای مازندران یک دریای بسته است، در تبصره‌ی ماده‌ی 2 قانون «اکتشافات و بهره‌برداری از منابع طبیعی فلات‌قاره‌ی ایران» مصوّب 28 خردادماه 1334 (مجموعه قوانین سال 1334- رویه‌ی 225) تصریح شده است: «در مورد بحر خزر [مازندران]، مبنای عمل، طبق اصول بین‌الملل مربوط به دریاهای بسته بوده و می‌باشد».
با وجود این همه مدارک آشکار و روشن و غیر قابل تردید درباره‌ی حقوق 50 درصدی ملت ایران بر دریای مازندران، آقای دکتر پیروز مجتهدزاده به عنوان کسی که دارای شناسنامه ایرانی است و از برکت سر این ملت درس خوانده و امروز نیز با حمایت‌هایی که از او به عمل می‌آید، صاحب یک موسسه‌ی پژوهشی در لندن (انگلستان) است، ضمن آن که خود را در مقام متخصص در حقوق دریاها و جغرافیای سیاسی- دریایی می‌نشاند، با لحنی ناباورانه و شگفتی‌آور نسبت به دوست‌داران و مدافعان حقوق مسلّم این ملت و این مرز و بوم می‌نویسد: «چند تن از روشن‌فکران سنتی که در حقوق عمومی ‌یا در روابط بین‌الملل و امثال آن تحصیل کرده‌اند، به هیجان آمده و ناگهان فریاد برآورده‌اند که 50 درصد دریا مال ایران است و این فریاد جنجالی، متخصصان را به سکوت کشاند و اذهان عمومی ‌را مشوّش کرد و بحث بر سر تعیین رژیم حقوقی دریای خزر با بیگانگان را پیچیده‌تر ساخت»[1].
اگر کسی بدون دانستن نام نویسنده، مطلب را بخواند گمان می‌کند که سخنِ حاکمان باکو یا عشق‌آباد (اشک‌آباد) است نه سخن کسی که شناسنامه‌ای ایرانی دارد و شهروند کشور ایران به حساب می‌آید.
البته آقای دکتر پیروز مجتهدزاده در ستیز با حقوق ملی ایران – و به‌گفته‌ی خودشان برای زیاده‌خواه معرفی نکردن ملت ایران! - پیشینه‌ای هم دارد. هر چند باید برای کوشش‌های ایشان درباره‌ی جزایر ایرانی خلیج‌فارس احترام قائل شد، ولی لازم به اشاره است که پس از تجزیه‌ی بحرین در سال 1349، دولت خائن وقت، هیأتی را به بحرین فرستاد که از نظر حقوق بین‌الملل، به عنوان گام نخستین در راه شناسایی حاکم دست‌نشانده‌ی انگلستان بر بحرین بود. برای دادن رنگ و لعاب بیشتر به هیأت اعزامی، دولت وقت در صدد برآمد که چند دانشجو را نیز با هیأت همراه کند. اما با وجود تلاش بسیار، حتا دانشجویانی که در خدمت رژیم بودند حاضر نشدند در تجزیه‌ی بحرین شریک شوند. سرانجام دو یا سه دانشجو را همراه هیأت کردند که یکی از آنان آقای پیروز مجتهدزاده، دانشجوی دانشگاه تهران بود.
ایشان در یادداشت اشاره‌شده، سخن از سهم 50 درصدی ایران در آن دریا را ادعایی حیرت‌انگیز و بدون اساس و منطقِ محکم و مستند، خوانده که ما را در منطقه ملتی زیاده‌خواه معرفی می‌کند! سپس به دلیل آن که ایران بر پایه‌ی قراردادهای 1921 و 1940 مجاز به حضوری نظامی در آن دریا نبوده، نتیجه می‌گیرند که: مفاد این قراردادها، حقوقی برای ایران نسبت به منابع و حق برابر در آن دریا را اعلام نکرده است! و هم‌چنین تأکید دارند که اگرچه این دو قرارداد ایران را به‌عنوان یک کشور دارنده‌ی حضور جغرافیایی در خزر به رسمیت می‌شناسد، اشاره‌ی مستقیمی ‌به رژیم حقوقی این دریا ندارند. و پیشاپیش هم اعلام می‌کنند که، وزارت خارجه ایران سرانجام باید به رژیم حقوقی – به‌زعم ایشان - واقعی دریا تمکین کند! استدلال‌های ایشان عموماً بر این پایه هستند که در دوران پیشین، دولت شوروی از ماده‌های یادشده‌ی قراردادها تنها به سود خویش بهره می‌برد و این را بهانه‌ای می‌کنند برای رسمیت دادن به نظر خود، مبنی بر کوتاه آمدن در برابر زیاده‌خواهی‌های دیگران. ایشان هر چند اذعان دارند که قبولاندن طرح مشاعِ پنج‌گانه‌شان به همسایگانی که در حال حاضر منابع و تولیدات نفتی و گازی‌ آنها قابل توجه است و نمی‌خواهند در این درآمد با دیگران شریک شوند، کار بسیار دشواری خواهد بود، اما اصرار دارند که ما پیشاپیش خود را از حقوق تاریخی و قانونی‌مان خلع ید کنیم.
برای روشن شدن ذهن دکتر پیروز مجتهدزاده - که البته روشن است - و نیز خوانندگان باید گفته شود:
رژیم حقوقی دریای مازندران بر پایه‌ی قراردادهای 1921 و 1940 - و نامه‌های پیوست این قرارداد - میان ایران و شوروی استوار است. بر پایه‌ی دو قرارداد مزبور و نامه‌های پیوست به قرارداد 1941، هیچ جای دودلی بر حاکمیت و مالکیت دو طرف بر پایه‌ی مساوی 50-50 وجود ندارد. از آن‌جا که تحدید حدود میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی در دریای مازندران به عمل نیامده است، مالکیت و حاکمیت مساوی دو طرف بر این دریا، به گونه‌ی مشاع است. بر پایه‌ی اصول شناخته‌شده بین‌المللی - و نیز ملی - مالکیت و حاکمیت بر یک پهنه (اعم از آبی و خاکی) در حکم مالکیت و حاکمیت بر فضای بالا و ژرفای آن پهنه نیز است، مگر آن‌که استثنا یا محدودیت‌هایی اعلام شده باشد. در دو قرارداد مزبور، جز در مورد آب‌های ساحلی دو طرف (بند 4 ماده‌ی 12 قرارداد 1940)، استثنا یا محدودیت دیگری به چشم نمی‌خورد. از این‌رو مالکیت و حاکمیت ملت و دولت ایران بر نیمی ‌از دریای مازندران، فضای بالا و بستر و زیربستر آن را نیز در بر می‌گیرد.
در سال 1370 (1991 م.) اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید و 15 یگان سیاسی بر پهنه‌ی آن ایجاد شد که چهار واحد آن، یعنی فدراسیون روسیه و جمهوری‌های آذربایجان (اران)، قزاقستان و ترکمنستان دارای مرز آبی در دریای مازندران هستند.
همه‌ی واحدهای سیاسی ایجادشده بر پهنه‌ی اتحاد جماهیر شوروی از جمله جمهوری‌های فدراسیون روسیه، آذربایجان (اران)، ترکمنستان و قزاقستان، بر پایه‌ی توافق‌های مینسک (پایتخت روسیه سفید) و آلماآتی (پایتخت پیشین قزاقستان)، اعلام کرده‌اند که به عنوان میراث‌خواران اتحاد شوروی، همه‌ی معاهدات و تعهّدات اتّحاد مزبور را به رسمیت شناخته و محترم می‌دارند. ماترک اتحاد شوروی در دریای مازندران بر پایه‌ی قرارداد 1921 و 1940 و نامه‌های پیوست این قرارداد، عبارت است از سهم 50 درصدی این دریا. از این روی چهار واحد مزبور باید بر سر تقسیم مرده‌ریگ اتحاد جماهیر شوروی در دریای مازندران به توافق برسند. پس از این توافق، راه بر گفت‌وگو بر سر تعیین رژیم نوین حقوقی دریای مازندران با ایران گشوده است.
تجزیه‌ی احتمالی هر یک از چهار واحد سیاسی مزبور و سر برآوردن احتمالی واحدهای سیاسی تازه در کرانه‌های دریای مازندران، اثری بر حق‌السهم 50 درصدی ملت و دولت ایران بر این دریا ندارد. واحدهای احتمالی حاصل از تجزیه، تنها دارایی‌ها و بدهی‌های واحدهای اصلی را به ارث می‌برند.
حال چگونه است با این همه شواهد و دلایل آشکار، کسانی به نام ایرانی، به خود اجازه می‌دهند که درباره‌ی حق 50 درصدی ملت و دولت ایران بر این دریا دچار دودلی شوند؟!
ضمن توجه دادن مسؤولان کشوری به موارد یادشده، از صاحب‌نظران گرامی نیز خواستاریم کماکان از توجه به این مسأله‌ی مهم ملّی و پی‌گیری آن، دریغ نورزند.

[1] یادداشت «شرایط برد»، پیروز مجتهدزاده، روزنامه‌ی همشهری، 15 دی - همشهری‌آن‌لاین
 
شاخه‌ی میراث معنوی «دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران»